
Oto drugi odcinek poświęcony instalacjom akustycznym. Po omówieniu w pierwszym artykule środowisk komercyjnych – sklepów, salonów kosmetycznych i innych – tym razem skupimy się na środowiskach o charakterze „rekreacyjnym”, jako wszystkich miejscach, w których oprócz głównego celu, zapewniona jest jakaś forma rozrywki: restauracje, puby, bary typu lounge.
ŚRODOWISKA REKREACYJNE
Niezależnie od tego, czy mówimy o restauracjach, pubach, barach muzycznych czy podobnych lokalach, absolutną podstawą jest zrozumienie potrzeb klienta jeszcze przed rozpoczęciem projektowania i instalacji systemu nagłośnienia.
W tego typu przestrzeniach potrzeby te ściśle zależą od charakteru działalności i przyjętego modelu biznesowego.
Przykład: restauracja vs. lounge bar
Dla zobrazowania różnic, wyobraźmy sobie klasyczną restaurację i modny lounge bar. Pomimo pewnych podobieństw funkcjonalnych, różnice są istotne:
- inne godziny otwarcia
- różne sposoby korzystania z przestrzeni przez klientów
- różna dynamika otoczenia – w restauracji atmosfera zazwyczaj jest spokojniejsza i bardziej kameralna
Instalacja wewnętrzna vs. zewnętrzna
Wybór odpowiedniego systemu zależy także od tego, czy instalacja dotyczy przestrzeni wewnętrznej czy zewnętrznej. W tym kontekście pozycja geograficzna ma również istotne znaczenie. System nagłośnienia w górskim schronisku na wysokości 1800 m n.p.m. będzie wymagał zupełnie innych materiałów i zabezpieczeń niż system zamontowany w barze plażowym.
Dlatego dobór odpowiednich materiałów i ochrona systemu przed wpływem warunków atmosferycznych to absolutne priorytety.
Trzy kluczowe cechy systemu nagłośnienia dla lokali rozrywkowych:
- Wysoka wszechstronność – system musi być w stanie pracować z większą mocą i na wyższej głośności, gdy sytuacja tego wymaga (np. w pubach lub lounge barach).
- Modularność i kierunkowość – możliwość rozbudowy systemu oraz precyzyjnego ukierunkowania głośników, tak aby objąć zarówno wnętrza, jak i przestrzenie zewnętrzne czy sceniczne.
- Zaawansowana matryca i mikser audio – w lokalach tego typu potrzeby są znacznie bardziej złożone niż w przypadku zwykłego odtwarzania muzyki. Wymagana jest elastyczna kontrola nad różnymi źródłami dźwięku, strefami oraz poziomami głośności.

PROJEKT I INSTALACJA
To prawda, że w ostatnich latach scena muzyki na żywo we Włoszech miała swoje trudniejsze chwile. Jednak ten trend może ulec zmianie – już teraz zauważa się odnowioną potrzebę ludzi do spotykania się i wspólnego przeżywania muzyki na żywo.
Chociaż nie dotyczy to każdej restauracji, to już puby, bary typu lounge czy inne średniej wielkości lokale coraz częściej potrzebują sprzętu umożliwiającego:
występ DJ-a
koncert na żywo (np. mały zespół)
wieczór typu piano bar
Dlaczego warto być przygotowanym?
Z tego powodu warto – a wręcz należy – zadbać o to, by przynajmniej część systemu nagłośnienia była odpowiednio wymiarowana i gotowa na bardziej dynamiczny program muzyczny.
Zdecydowanie niewskazane jest „przeciążanie” małego systemu, który nie został zaprojektowany do wyższych poziomów ciśnienia akustycznego – prowadzi to do zniekształceń, szybszego zużycia sprzętu i ogólnego pogorszenia wrażeń.
Zalecane minimum:
- Przynajmniej dwa większe głośniki (lub kolumny), zdolne do pracy z wyższym SPL w szerszym paśmie akustycznym, bez przeciążenia
- Konsola mikserska, umożliwiająca obsługę różnych źródeł i kanałów audio (np. mikrofonów, instrumentów, odtwarzaczy)
- Przemyślana infrastruktura kablowa – rozplanowanie gniazd zasilających i sygnałowych w strategicznych miejscach, aby móc elastycznie konfigurować system bez plątaniny kabli na widoku

CIŚNIENIE AKUSTYCZNE
Poziom ciśnienia akustycznego (SPL) to miara w dB odchylenia ciśnienia otoczenia wywołanego falą dźwiękową.
Jeśli w pierwszym artykule poświęconym instalacjom komercyjnym (link) omawialiśmy komfort akustyczny, w tym przypadku dotyczył on klubów nocnych, ważne jest, aby skupić się na tym aspekcie.
W takim przypadku powinniśmy skonfigurować system zdolny do wydajnego odtwarzania muzyki we wszystkich jej częstotliwościach, w tym niższych.
Taki system może być zarówno pełnozakresowy, dwu-, jak i trójdrożny, nie ma to znaczenia. Ważne jest, aby był w stanie bez wysiłku generować wystarczająco dużo SPL (około 115 dB i więcej) w zakresie częstotliwości od 30 Hz do 18 kHz. Jak wiemy, zakres częstotliwości, które możemy usłyszeć, wynosi od 20 do 20 000 Hz, ale jako praktyczną poradę można pominąć skrajne zakresy i skupić się na nieco węższym zakresie, dzięki czemu będzie brzmiał lepiej.
Nawiasem mówiąc, nie stawiaj wszystkich pieniędzy na dane i arkusze danych – które mają obiektywną wartość – ponieważ liczby często trzeba interpretować i nie są jedynym parametrem, który należy ocenić przy wyborze systemu dźwiękowego.
NISKIE CZĘSTOTLIWOŚCI I SUBWOOFER
Niskie częstotliwości, rozumiane jako częstotliwości schodzące od 300 Hz, zawsze mają słodko-gorzki smak dla inżynierów dźwięku i projektantów dźwięku. Zbyt często ludzie mają tendencję do zbytniego podkreślania tego zakresu, wierząc, że w ten sposób mogą stworzyć zaangażowanie poprzez „uderzenie”, które publiczność uwielbia.
W rzeczywistości nie jest to właściwa ścieżka i często system, który nie jest prawidłowo wyrównany w dolnym zakresie, może tworzyć filtry i przesunięcia fazowe, które dezorientują akustyczną panoramę.

USTAWIAJMY NASZE GŁOŚNIKI W INTELIGENTNY SPOSÓB
W fazie projektowania systemu nagłośnienia dla klubu kluczowe znaczenie ma odpowiednie rozmieszczenie głośników.
Bez względu na to, czy decydujemy się na głośniki typu full-range, system dwu- czy trójdrożny (z podziałem na pasma niskie, średnie i wysokie), zawsze należy znaleźć właściwy kompromis między gabarytami a funkcjonalnością – nie zapominając o aspekcie wizualnym, który we współczesnych klubach premium odgrywa coraz większą rolę.
Subwoofer – najważniejszy, największy
Z uwagi na swoje właściwości fizyczne i przeznaczenie, subwoofery są zwykle największymi elementami systemu i niemal zawsze ustawiane są na podłodze.
Dlaczego?
To proste – i wynika z podstawowych praw akustyki:
Aby prawidłowo odwzorować niskie częstotliwości (basy), niezbędne są przetworniki średniej lub dużej średnicy.
Profesjonalny subwoofer wyposażony jest zazwyczaj w jeden lub więcej wooferów o średnicy co najmniej 13” (33 cm), co ma oczywiście swoje konsekwencje pod względem zajmowanej przestrzeni.
Dlaczego warto stosować osobne subwoofery (a nie tylko zestawy full-range)?
1. Możliwość ukrycia i mobilności
Oddzielny subwoofer można łatwo zamaskować w przestrzeni klubu i – w razie potrzeby – przestawić lub usunąć.
2. Korzyści akustyczne z ustawienia na podłodze
Umieszczenie subwoofera bezpośrednio na podłożu pozwala wykorzystać efekt tzw. odbicia podłogowego, co przekłada się na lepszy poziom ciśnienia akustycznego (SPL) – podłoga działa jak naturalny wzmacniacz.
3. Modułowość i skalowalność systemu
Osobne suby to elastyczność – w mniejszych wydarzeniach mogą być wyłączane, co zmniejsza zużycie energii. Subwoofery należą do najbardziej prądożernych elementów systemu, więc to praktyczne i ekonomiczne rozwiązanie.

NAROŻNIKI, KĄTY, PUŁAPKI
Pomieszczenie, otoczenie, bryły i rozmieszczenie ścian, narożniki, sofy i wszystkie meble nieuchronnie wpływają na efekt akustyczny.
To prawda, że istnieją materiały i meble, które mogą nawet pomóc w „tłumieniu” dźwięku, ale zazwyczaj prawdziwymi wrogami propagacji akustycznej, szczególnie w niskich częstotliwościach, są narożniki, kąty i powierzchnie odbijające (szkło).
To odbicia i pogłosy powstające w narożnikach między ścianami, podłogą i sufitem, powodują, że dźwięk jest zwykle pomieszany i ma typowy efekt „echa”.
Nie martw się, ponieważ w tym przypadku dobry projektant dźwięku może, używając pułapek basowych, znacznie zmniejszyć ten problem.
Pułapki basowe to nic innego jak kawałki materiału pochłaniającego dźwięk, wykute w takich kształtach, które są w stanie pochłaniać i „oswajać” rezonanse, często eliminując problem.
Ważne jest, aby już w fazie projektu zlokalizować ryzykowne obszary za pomocą odpowiednich produktów, dostosowywanych kolorystycznie, które mogą wtopić się w przestrzeń, zapewniając korzyści estetyczne. Jeśli chodzi o okna i silnie odbijające powierzchnie, nie ma innej sztuczki, jak tylko spróbować zasłonić je zasłonami i firankami, aby uniknąć odbić.
Jak zapewne zrozumiałeś, również w tym przypadku kluczowe jest zwrócenie się do kompetentnych fachowców i doświadczonych firm z dobrze wyposażonym katalogiem, które mogą zrobić różnicę. Obecnie dobry system dźwiękowy musi być w stanie nie tylko dobrze grać z odpowiednim ciśnieniem dźwięku, ale musi być również wydajny, możliwie skalowalny, aby sprostać wszystkim potrzebom miejsca i, co ważniejsze, być zawsze estetycznie i funkcjonalnie zintegrowany z nim.

